Landschapsgoochelaars

© Berndnaut Smilde, Nimbus D'Aspremont, 2012. Cloud in room Lambda, Kasteel D'Aspremont-Lynden, Rekem, BE. Photo: Cassander Eeftinck Schattenkerk.

© Berndnaut Smilde, Nimbus D'Aspremont, 2012. Cloud in room Lambda, Kasteel D'Aspremont-Lynden, Rekem, BE. Photo: Cassander Eeftinck Schattenkerk.

Een overzichtelijk vogelperspectief, de ondergaande zon, een eindeloos weglopend hekje, een hoge berg of een helder meertje. Over het algemeen kun je zeggen dat landschapsfotografie niet het meest sexy genre binnen de fotografie is. Toch zijn veel mensen er dol op. Wie heeft niet zijn tijdlijn vol staan met ondergaande zonnen of besneeuwde Amsterdamse bruggen als het weer dat toelaat. Een idyllisch landschap blijft toch een evergreen. De vraag is: wat kan landschapsfotografie van een ‘echte fotograaf’ dan toevoegen? Misschien een bijzondere locatie waar je zelf niet snel komt of een goed gekozen moment? Het lijkt alsof juist de herkenbaarheid van een landschap ook meteen de kracht is. Maar kun je als professioneel fotograaf dan anders doen om iets nieuws uit je beeld te halen?

Een beeld wat mij bij is gebleven komt uit de serie Nimbus van de Nederlandse kunstenaar Berndnaut Smilde. Smilde is niet bepaald in het hokje landschapsfotografie te plaatsen, maar toch komt het in de buurt.

Wat Smilde doet is reageren op bestaande ruimtes en hier inspiratie uit halen. In Nimbus zien we één enkele wolk, zwevend in een overdekte ruimte. De wolk zet de kijker op het verkeerde been. Hoe kan die wolk binnen door de lucht drijven? Is de ruimte wel wat je denkt dat het is?

Net zoals het werk van Adrian Woods roept Smilde’s werk vragen op. Je blijft geboeid kijken en je afvragen wat er wel en wat niet klopt. Daar ligt naar mijn idee het spannende van deze beide beelden. Het randje, de twist of hoe je het ook wilt noemen. Het maakt de beelden intrigerend en zet vraagtekens bij het bekende. Je wilt er meer van weten en zou willen dat je bij het moment was. Als je er dan achter komt dat Smilde zijn wolk met een eenvoudige rookmachine heeft gemaakt, doet dat eigenlijk niets af aan de ‘spanning’ van het beeld. In dat opzicht zijn Woods en Smilde net goochelaars, waarbij in tegenstelling tot de echte illusionisten je zelfs geboeid blijft kijken als je de truc wel al kent.